Ủy ban công tác về các tổ chức phi chính phủ nước ngoài
ỦY BAN CÔNG TÁC VỀ CÁC TỔ CHỨC PHI CHÍNH PHỦ NƯỚC NGOÀI
THE COMMITTEE FOR FOREIGN NON-GOVERNMENTAL ORGANIZATION AFFAIRS

Đà nẵng với công tác giải quyết vấn đề chất độc da cam và hỗ trợ người khuyết tật có liên quan đến Dioxin

Ngày tháng: 06/12/2013 5:19 CH
Lượt xem: 27373
Cỡ chữ

1.Vấn đề dioxin và những hành động giải quyết hậu quả chất độc da cam/dioxin tại Đà Nẵng

1.1 Về tẩy rửa chất độc dioxin

Đà Nẵng được xác định là một trong những “điểm nóng” dioxin tại Việt Nam  sau chiến tranh. Sân bay Đà Nẵng đã từng là kho chứa chất độc hóa học/dioxin lớn nhất, chiếm 35% tổng số lượng chất dioxin được sử dụng trong chiến tranh ở Việt Nam. Tại đây, hàm lượng dioxin trong đất có nơi vượt quá tiêu chuẩn cho phép của Mỹ 365 lần, hàm lượng dioxin trong bùn vượt hơn 200 lần, động vật thủy sinh vượt hơn 5 lần, thực vật thủy sinh vượt hơn 3.700 lần so với tiêu chuẩn. Các khu vực lân cận sân bay Đà Nẵng như hồ công viên 29-3, hồ Xuân Hà: đất có nơi vượt quá tiêu chuẩn cho phép của Mỹ 10 lần, bùn vượt quá tiểu chuẩn cho phép 2 lần. Nhân dân sống lân cận khu vực này bị ảnh hưởng sức khỏe nghiêm trọng và có dấu hiệu phơi nhiễm dioxin.

Việc tẩy rửa môi trường ô nhiễm dioxin tại Đà Nẵng hết sức quan trọng và cấp bách nhằm không chỉ ngăn chặn việc phơi nhiễm mới với dioxin của các cộng đồng dân cư sống xung quanh các điểm nóng, giúp đảm bảo sức khỏe, ổn định đời sống cho người dân mà còn góp phần trong tiến trình xây dựng thành phố môi trường.

- Chính phủ Việt Nam, Bộ Tài nguyên và Môi trường thành lập Ban Chỉ đạo quốc gia khắc phục hậu quả chất độc hóa học do Mỹ sử dụng trong chiến tranh Việt Nam (Ban Chỉ đạo 33) để nghiên cứu, theo dõi, điều phối hiệu quả trong công tác tẩy rửa dioxin, khắc phục hậu quả chiến tranh.

 

- Nhiều công trình nghiên cứu về tác hại của chất độc da cam đối với môi trường do các nhà khoa học Việt Nam và nước ngoài thực hiện và các hội thảo quốc tế về các vấn đề liên quan đến dioxin tại sân bay Đà Nẵng đã được tổ chức trong thời gian qua nhằm nâng cao nhận thức của các nhà quản lý, các nhà tài trợ, các nhà khoa học về tác hại nghiêm trọng của dioxin đối với môi trường sinh thái và các hành động cấp thiết cần tiến hành.

 

- Chính quyền thành phố đã phê duyệt Kế hoạch khắc phục hậu quả chất độc hóa học/dioxin trên địa bàn thành phố Đà Nẵng đến năm 2010, đồng thời phối hợp với các cơ quan Trung ương thực hiện các báo cáo đánh giá tác động môi trường và thực hiện các xử lý môi trường ô nhiễm dioxin trong sân bay Đà Nẵng.

 

Một số dự án điển hình mà thành phố đã phối hợp các tổ chức quốc tế, các tổ chức PCPNN thực hiện trong thời gian qua:

 

a)     Quỹ Ford, Mỹ.

+ Từ năm 2003-2005, phối hợp với Bộ Y tế và Công ty Canada Hatfied Consultant thực hiện dự án Xác định những điểm nóng bị nhiễm dioxin với kinh phí 288.000 USD

+ Từ năm 2006 đến năm 2007, phối hợp với Văn phòng Ban Chỉ đạo 33 (Bộ TNMT) và Công ty Hatfied thực hiện dự án Đánh giá và giảm thiểu dioxin tại sân bay Đà Nẵng với kinh phí 30.000 USD.

+ Năm 2008, thực hiện một số giải pháp nhằm giảm sự nhiễm độc tại sân bay Đà Nẵng như xây dựng tường rào dọc rìa phía bắc sân bay, xây dựng hệ thống lọc bùn ở đầu nguồn Hồ Sen và phủ lớp bê tông tạm thời với gần 6.900 m2 trên tổng diện tích 63.000 m2 khu nhiễm độc ở cuối đường lăn sân bay Đà Nẵng với kinh phí 500.000 USD.

 

b) Dự án Chính phủ Mỹ phối hợp với Chính phủ Việt Nam

- Năm 2009, Chính phủ Hoa Kỳ hợp tác thực hiện chương trình tẩy độc môi trường, bắt đầu từ việc Đánh giá Môi trường toàn diện (được thực hiện bởi công ty CDM International) thông qua Cơ quan Phát triển quốc tế Hoa Kỳ (USAID).

- Trên cơ sở các báo cáo đánh giá, hiện nay từ nguồn của Chính phủ Hoa Kỳ, USAID phối hợp với Bộ Quốc phòng thực hiện dự án Xử lý môi trường ô nhiễm dioxin tại sân bay Đà Nẵng với kinh phí 41 triệu USD và vốn của Chính phủ Việt Nam là 35 tỷ đồng. Dự án tiến hành xử lý khoảng 73.000 mét khối đất và trầm tích ô nhiễm dioxin tại khu vực sân bay Đà Nẵng bằng phương giải hấp nhiệt xuống dưới mức tiêu chuẩn, về ngưỡng dioxin trong đất và trầm tích do Chính phủ Việt Nam ban hành. Việc thực hiện thành công dự án này sẽ tạo ra 29 ha đất sạch trong khu vực sân bay cũng như làm mất đi nguy cơ tiềm ẩn gây ô nhiễm dioxin cho nhân dân xung quanh khu vực. Đến nay, dự án đã hoàn thành giai đoạn rà phá bom; giai đoạn thiết kế, đào xúc và vận chuyển đất ô nhiễm; đang tiến hành giai đoạn xử lý đất bằng nhiệt với việc lấp đầy 45,000 mét khối đất bị nhiễm bẩn dioxin vào kết cấu mố và tiếp tục tiến hành lắp đặt hệ thống xử lý nhiệt trong kết cấu mố. Dự kiến đến năm 2016, dự án sẽ hoàn thành.

1.2 Về vấn đề hỗ trợ nạn nhân chất độc da cam/dioxin

Việc tẩy độc dioxin tại các điểm nóng vô cùng quan trọng nhưng việc giải quyết các vấn đề lien quan đến con người, đến những nạn nhân nhiễm dioxin cũng quan trọng không kém và đòi hỏi sự nỗ lực, bền bỉ lớn. Hiện nay thành phố Đà Nẵng có hơn 16.000 người khuyết tật mức độ trung bình trở lên, trong đó có hơn 5.000 nạn nhân chất độc da cam và 1.400 trẻ em dị dạng, tật nguyền do di chứng của chất độc dioxin[1].

 

Trong những năm qua, thành phố thực hiện tốt, kịp thời các chính sách hỗ trợ nạn nhân chất độc dioxin của Chính phủ và các cơ quan Trung ương; chỉ đạo củng cố kiện toàn hoạt động của các cơ sở Bảo trợ xã hội, đầu tư cải tạo nâng cấp Bệnh viện tâm thần, Trung tâm Chỉnh hình và phục hồi chức năng, các trường giáo dục chuyên biệt, khuyết tật; cải tạo nâng cấp cơ sở hạ tầng; khuyến khích thành lập và có chế độ ưu đãi đối với các cơ sở dạy nghề, sản xuất kinh doanh dành riêng cho người khuyết tật, nạn nhân chất độc da cam để tạo việc làm và có thu nhập ổn định đời sống cho đối tượng; đẩy mạnh xã hội hóa công tác huy động nguồn lực giúp đỡ người khuyết tật có liên quan đến dioxin, mở rộng và đa dạng hóa hình thức chăm sóc người khuyết tật, nạn nhân chất độc da cam ở cộng đồng.

 

Đồng thời, thành phố ban hành các chủ trương, chính sách về giải quyết vấn đề chất độc da cam và hỗ trợ người khuyết tật, nạn nhân chất độc da cam.  Một số kế hoạch, chính sách cơ bản có thể kể đến:

 

- Kế hoạch trợ giúp người khuyết tật trên địa bàn thành phố Đà Nẵng giai đoạn 2007-2010, giai đoàn 2011-2015 và mới đây là Kế hoạch trợ giúp người khuyết tật giai đoạn 2013-2020;

 

- Quyết định số 45/2012/QĐ-UB ngày 6/11/2012 về chính sách trợ giúp cho các đối tượng Bảo trợ xã hội, trong đó nâng mức nuôi dưỡng tập trung NKT, tâm thần lang thang không nơi nương tựa tại các Trung tâm BTXH, Trung tâm Điều dưỡng Người tâm thần

 

- Quyết định số 48/2008/QĐ-UBND ngày 19/11/2008 về trợ cấp cho Bộ đội xuất ngũ bị bệnh tâm thần, trong đó quy định trợ cấp xã hội hàng tháng đối với bộ đội xuất ngũ bị tâm thần.

 

Ngoài ra, thành phố hỗ trợ mua thẻ bảo hiểm y tế hằng năm, hỗ trợ học nghề, chuyển đổi ngành nghề, hỗ trợ sinh kế người khuyết tật, nạn nhân chất độc da cam; hỗ trợ các doanh nghiệp đào tạo nghề và giải quyết việc làm cho người khuyết tật, nạn nhân chất độc da cam…

Thành phố cũng ban hành các chương trình, kế hoạch để thúc đẩy, kêu gọi sự ủng hộ, hợp tác của các tổ chức PCPNN, tổ chức quốc tế… như các Kế hoạch xúc tiến vận động viện trợ phi chính phủ nước ngoài giai đoạn 2010-2015; Chương trình xúc tiến vận động viện trợ phi chính phủ nước ngoài giai đoạn giai đoạn 2013-2017… Thành phố đã vận động, kêu gọi các tổ chức quốc tế, phi chính phủ nước ngoài, các doanh nghiệp nước ngoài tài trợ 167 dự án, chương trình (bao gồm cả viện trợ lẻ) với tổng kinh phí đạt hơn 11 triệu USD.

 

Nhìn chung, các chương trình, dự án triển khai tại Đà Nẵng đều được thực hiện thuận lợi, đạt hiệu quả cao, tập trung chủ yếu vào các lĩnh vực:

- Hỗ trợ điều tra và xây dựng hệ thống quản lý liên ngành thông tin về người khuyết tật;

- Tăng cường năng lực cho các cơ quan đối tác, các ban ngành của địa phương, các đơn vị cung cấp dịch vụ xã hội, y tế và giáo dục và các tổ chức của NKT;

- Ngăn ngừa dị tật bẩm sinh, sàng lọc khuyết tật ở trẻ sơ sinh, chăm sóc sức khỏe cho phụ nữ trước mang thai, và thiết lập hệ thống giám sát ung thư tại cộng đồng;

- Hỗ trợ phẫu thuật chỉnh hình, sàng lọc và can thiệp sớm khuyết tật;

- Xây dựng công trình hệ thống cơ sở phục hồi chức năng tại các Trung tâm y tế quận, huyện;

       - Hỗ trợ về giáo dục, đào tạo nghề và việc làm

Với sự chung tay, góp sức của các tổ chức PCPNN, nhất là các tổ chức: FIDA, EMWF, COV, AP, SEAR, VNAH, Save the Children, Quỹ Ford, Viện Aspen, Quỹ Rockerfeller, USAID, AOGWR, GIBTK…thông qua các chương trình, dự án nhân đạo đã phần nào hạn chế sự ô nhiễm chất độc da cam/dioxin đối với môi trường sống của người dân và mang lại cho cuộc sống của người khuyết tật, nạn nhân chất độc da cam sự thay đổi đáng kể. Họ được hỗ trợ toàn diện từ phẫu thuật chỉnh hình, phục hồi chức năng, cung cấp dụng cụ trợ giúp, trẻ em được tạo điều kiện thuận lợi đến trường, phát triển các cơ hội việc làm, nâng cao thu nhập, cơ sở vật chất và năng lực của cán bộ hỗ trợ người khuyết tật tại địa phương cũng được nâng cao đáng kể.

 

2. Thuận lợi

Những kết quả bước đầu của thành phố Đà Nẵng nói riêng trong công tác giải quyết vấn đề chất độc da cam và người khuyết tật đã thể hiện sự đồng lòng, chung tay, chung sức vì một ngày mai tươi đẹp của các thế hệ mai sau. Các nguyên nhân chủ yếu cho kết quả đáng khích lệ nêu trên gồm:

 

- Chính phủ Việt Nam và Chính phủ Hoa Kỳ, cộng đồng quốc tế nhận thức rõ trách nhiệm trong việc giải quyết vấn đề chất độc dioxin, khắc phục hậu quả chiến tranh tại Việt Nam. Đặc biệt là các nghiên cứu về vấn đề chất độc dioxin ngày càng rõ rang với những minh chứng sống động về những tác hại ghê gớm của nó đối với môi trường sinh thái và cuộc sống của con người càng thấy việc giải quyết vấn đề dioxin không chỉ là trách nhiệm mà còn là vấn đề đạo đức, nhân đạo của Chính phủ Việt Nam và Chính phủ Hoa Kỳ cũng như cộng đồng xã hội và cộng đồng quốc tế.

 

- Chính phủ Việt Nam và Chính phủ Hoa Kỳ đã quan tâm, đầu tư nguồn ngân sách lớn và Chính phủ Việt Nam thành lập các cơ quan chủ trì thực hiện và điều phối có hiệu quả trong công tác giải quyết vấn đề dioxin, khắc phục hậu quả chiến tranh như Ban Chỉ đạo quốc gia khắc phục hậu quả chất độc hóa học do Mỹ sử dụng trong chiến tranh Việt Nam (Ban Chỉ đạo 33) và các tổ chức xã hội như Hội Nạn nhân chất độc da cam, Hội Cựu chiến binh…cùng với sự hỗ trợ của Nhóm đối thoại Việt –Mỹ giúp tăng cường mạnh mẽ và tích cực trong các hoạt động giải quyết hậu quả của chất độc dioxin.

 

 - Các tổ chức PCPNN và cộng đồng quốc tế đã ủng hộ, hỗ trợ tích cực về kiến thức, kỹ thuật và nguồn lực lớn để cùng với Chính phủ Việt Nam nói chung và thành phố Đà Nẵng nói riêng chung tay giải quyết hậu quả của chất độc dioxin.

 

- Sự chủ động và tích cực của các tổ chức xã hội Việt Nam và tất cả các đơn vị trên địa bàn thành phố Đà Nẵng trong việc hỗ trợ, giúp đỡ xây dựng, kêu gọi các chương trình, dự án nhân đạo nhằm đem đến cuộc sống tốt hơn cho nạn nhân chất độc da cam.

 

3. Hạn chế, khó khăn

 - Công tác giải quyết vấn đề chất độc da cam/dioxin và hỗ trợ người khuyết tật đòi hỏi nguồn kinh phí lớn và lâu dài. Tuy nhiên, nguồn lực của thành phố và sự hỗ trợ của các tổ chức PCPNN hiện nay chỉ đáp ứng một phần nhu cầu thực tế tại địa phương.

 - Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn khó khăn, việc vận động các tổ chức PCPNN, các doanh nghiệp trong và ngoài nước hỗ trợ cho các chương trình, dự án còn khó khăn.

 

 - Một số tổ chức PCPNN khi xây dựng, thiết kế dự án không có sự tham gia của chính quyền địa phương cũng như chưa có sự đánh giá nhu cầu thực tế của người khuyết tật nên trong quá trình triển khai thực hiện dự án phát sinh các khó khăn và chưa đáp ứng được nhu cầu của một bộ phận người khuyết tật.

 

 - Mạng lưới cán bộ xã hội làm việc với NKT chưa được đào tạo bài bản về nghề CTXH, chưa được trang bị đầy đủ các kỹ năng CTXH với NKT, đặc biệt trong ngành Y tế còn thiếu lực lượng cán bộ CTXH, trong khi đây là ngành chủ chốt thực hiện công tác PHCN cho NKT.

 

- Sự phối hợp, trao đổi thông tin giữa các cơ quan, ban, ngành, hội đoàn thể của địa phương cũng như giữa các tổ chức PCPNN hoạt động trong lĩnh vực giải quyết vấn đề chất độc da cam người khuyết tật chưa thường xuyên nên chưa phát huy tối đa hiệu quả của dự án.

 

- Nhận thức của cộng đồng về trách nhiệm xây dựng môi trường thân thiện cho người khuyết tật chưa được cải thiện như mong muốn. Một số chính sách dành cho NKT do Chính phủ ban hành trong Luật NKT vẫn chưa được thực thi tại thành phố do hạn chế về ngân sách như các công trình công cộng đảm bảo yếu tố tiếp cận cho NKT; phương tiện giao thông công cộng đảm bảo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về giao thông tiếp cận cho NKT…

 

4. Đề xuất, kiến nghị

Những nỗ lực giải quyết vấn đề chất độc dioxin, đặc biệt sự hợp tác giữa Chính phủ Việt Nam và Hoa Kỳ trong vấn đề này trong thời gian qua chỉ là bước khởi đầu. Nhằm tiếp tục nâng cao và phát huy hơn nữa công tác khắc phục hậu quả chiến tranh, ưu tiên mang lại sự hỗ trợ tích cực và thích hợp hơn nữa cho người khuyết tật, nạn nhân chất độc da cam tại Đà Nẵng, thành phố kiến nghị các cơ quan Trung ương, các tổ chức quốc tế, các tổ chức PCPNN như sau:

 

          -  Đề nghị Chính phủ Mỹ và Chính phủ Việt Nam tiếp tục quan tâm giúp giải quyết vấn đề tẩy rửa dioxin và hỗ trợ nạn nhân chất độc da cam.

 

 - Mở rộng quan trắc và xử lý ô nhiễm dioxin tại các điểm khác lân cận khu vực sân bay Đà Nẵng nhằm mang lại môi trường sinh thái lành mạnh cho người dân xung quanh.

 

 - Đề nghị có những điều tra kết hợp với xét nghiệm về y tế để xác định số người nhiễm chính thức trong tổng số người khuyết tật mà hiện nay mới nghi ngờ bị nhiễm chất độc dioxin.

 

 - Tăng cường hiệu quả kênh thông tin thường xuyên giữa các tổ chức quốc tế, các tổ chức PCPNN hoạt động trong lĩnh vực hỗ trợ người khuyết tật trên địa bàn thành phố và các ngành, các cấp, các đơn vị liên quan của thành phố

 

 - Tiếp tục quan tâm, hỗ trợ thành phố các chương trình, dự án tập trung vào các hoạt động sau:

 

+ Đẩy mạnh công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức của toàn xã hội về vấn đề dioxin;

 

+ Đào tạo nâng cao năng lực, kiến thức, kỹ năng hỗ trợ NKT cho cán bộ, nhân viên thuộc các cơ quan, tổ chức hoạt động trong lĩnh vực trợ giúp NKT và nạn nhân chất độc da cam;

 

+ Duy trì, thực hiện tốt Mô hình quản lý ca (đánh giá nhu cầu toàn diện và phối hợp liên ngành hỗ trợ) và hệ thống chuyển tuyến/kết nối dịch vụ cho NKT ở các cấp;

 

+ Hỗ trợ phẫu thuật chỉnh hình, các dụng cụ trợ giúp NKT, phục hồi chức năng; cung cấp các trang thiết bị cho các Bệnh viện Chỉnh hình và phục hồi chức năng, Bệnh viện Điều dưỡng và PHCN, các Trung tâm y tế, trạm y tế xã/phường; 

 

+ Đầu tư cơ sở vật chất, phương tiện và các thiết bị hiện đại và đào tạo đội ngũ cán bộ tại các bệnh viện, Trung tâm y tế quận/huyện nhằm nâng cao công tác phát hiện, can thiệp sớm dạng tật ở thai nhi; xây dựng Trung tâm Chẩn đoán sớm dị tật thai nhi tại Đà Nẵng;

 

          + Hỗ trợ chuyên môn kỹ thuật trong ngăn ngừa dị tật bẩm sinh, sàng lọc khuyết tật ở trẻ sơ sinh, chăm sóc sức khỏe cho phụ nữ trước mang thai, hỗ trợ công tác giám sát và phòng ngừa ung thư tại cộng đồng.

 

+ Hỗ trợ đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị, phương tiện học nghề tại các cơ sở đào tạo nghề  để hỗ trợ dạy nghề và tạo việc làm cho nạn nhân chất độc da cam;

 

+ Đầu tư xây dựng, hỗ trợ các trang thiết bị, đào tạo đội ngũ giáo viên dạy trẻ khuyết tật hoà nhập cho các trường học từ mầm non đến trung học phổ thông, hỗ trợ học bổng cho trẻ khuyết tật tiếp tục đến trường...;

 

+ Hỗ trợ trực tiếp cho NKT thông qua việc hỗ trợ phương tiện làm ăn, sửa chữa nhà ở, tạo điều kiện tiếp cận các dịch vụ công cộng nhằm đảm bảo điều kiện, môi trường sống, ổn định vươn lên hoà nhập cộng đồng;

 

+ Hỗ trợ chăm sóc, nuôi dưỡng tại các Trung tâm bảo trợ nạn nhân chất độc da cam và các cơ sở bảo trợ xã hội khác trên địa bàn thành phố.

 

Nhân dịp này, với vai trò là cơ quan đầu mối về vận động phi chính phủ nước ngoài, Sở Ngoại vụ Đà Nẵng xin chân thành cảm ơn các Ủy ban Công tác các tổ chức phic hính phủ nước ngoài, Ban Điều phối viện trợ nhân dân, các tổ chức quốc tế, các tổ chức phi chính phủ và các doanh nghiệp nước ngoài đã luôn đồng hành với thành phố trong công tác giải quyết các vấn đề chất độc da cam và người khuyết tật trong thời gian qua. Chúng tôi luôn trân trọng, biết ơn những giúp đỡ quí báu mang đầy tính nhân đạo của quí vị nhằm tạo dựng môi trường sống lành mạnh, một tương lai tươi sáng, một cuộc sống yên bình cho người dân và người khuyết tật liên quan đến dioxin.



Top